Ana Sayfa Haberler Yazılar Videolar Ödevler Oyunlar Dosya Resim Yarışma Forum
Maya Uygarligi - Coğrafya,Tarih,Felsefe Grubu,Eğitim Portalınız
      [ Sosyal Okulu - Sosyal Bilimlerin Sanal Bulusma Noktasi - Tarih Cografya Rehberlik bilgileri Forum ] »» [ Medeniyetler ] » [ Maya Uygarligi ]
admin
[Genel Sorumlu]


Yas : 38
MSN : Yazmamis
Mesaj sayisi : 155

Maya Uygarligi

Bonampak

Maya uygarligi Amerika kitasindaki Kolomb-öncesi uygarliklardan biridir. Bir Orta Amerika uygarligi olan Maya uygarligi, binlerce yil boyunca Meksika'nin güneydogusundan, Honduras, El Salvador ve Guatemala'ya kadar uzanan bir bölgede hüküm sürmüstür. Meksika’nin güneydogusunda bes devlet kurmus Mayalar (Campeche, Chiapas, Quintana Roo, Tabasco ve Yucatán), tarihleri boyunca yüzlerce lehçe yaratmislardir ve bu lehçelerden bazilari günümüzde hâlen konusulan 21-44 Maya dilinin olusumunu saglamistir. Bu uygarlik M.Ö. 600 dolaylarinda yükselise geçmis, M.S. 3.yy.'da altin çagina (klasik dönem, M.S. 250-900) adim atmis, kent-devletlerinin siyasi kargasalar sonucunda çöktügü M.S. 900'e dek, genis bir alanda varligini sürdürmüs ve İspanyol isgaliyle de sona erme sürecine girmistir. Maya uygarligi birçok bakimdan sona ermisse de, yaygin inanisin aksine Mayalar yok olmamislardir, hâlen bu ülkelerde yasamakta ve Maya dillerinden bazilarini konusmaktadirlar.

“Eski Mayalar”in (Mayalar'in bugünkü torunlarina kiyasla kullanilan deyim) astronomi, matematik, mimari ve sanat gibi birçok alanda ileri bir uygarlik düzeyinde olduklari görülmektedir. Rabinal Achí, Popol-Vuh, Chilam Balam gibi eserlerin bulundugu Maya edebiyati bu kültürün yasamini betimlemektedir. İspanyol isgali 1697’de Itzá Mayalari’nin baskenti Tayasal’in[7]ve Guatemala’daki Ko'woj Mayalari'nin baskenti Zacpetén’in [8]alinmasiyla tamamlanmis, son Maya devleti ise 1901’de baskentinin (Chan Santa Cruz)Meksika tarafindan isgaliyle ortadan kalkmistir.

Mayalarin yurdu üç bölgeye ayrilir: Güneyin “Yukari Topraklar”i, güneyin (ya da ortanin) “Asagi Topraklar”i ve kuzeyin “Asagi Topraklar”i. ”Yukari Topraklar” Guatemala ve Chiapas’in irtifa seviyesi yüksek topraklarini kapsar. Güneyin asagi topraklari “Yukari Topraklar”in hemen kuzeyinde yer alir ve Meksika’daki Petén’i (Campeche), Quintana Roo’yu, kuzey Guatemala’yi, Belize’yi ve El Salvador’u kapsar. Kuzeyin “Asagi Topraklar”i ise Yucatan Yarimadasi’nin kalan kismini ve Puuc Tepeleri’ni kapsar.

Klasik-öncesi dönemden itibaren olaganüstü yapilar insa eden ve Nakbé, Mirador, San Bartolo, Cival gibi büyük kentler kurmus olan Mayalarin klasik dönemde kurduklari ünlü kentlerden bazilari Tikal, Quiriguá (her ikisi de Dünya Miras Listesi’ne alinmistir)[, Palenque, Copán, Río Azul, Calakmul, Ceibal, Cancuén, Machaquilá, Dos Pilas, Uaxactún, Altún Ha, Piedras Negras’tir. Maya uygarliginin en ilgi çekici anitlari dinsel merkezlerdeki piramitlerdir. Ayrica yöneticilerin saraylari ve duvar resimleri ve sivayla süslü soylu kisilerin konutlari da ilgi çekici anitlar arasinda yer alirlar. İlgi çekici Maya eserlerinden biri de, usta tas yontuculuklariyla isledikleri, yöneticilerin secerelerinin ve askerî zaferlerin betimlendigi, Mayalarca tetun (“agaç-tas”) adi verilen anitsal dikilitaslardir. Mayalarin ticari mallari arasinda yesim tasi, kakao, misir, tuz ve obsidyen tasi sayilabilir. Ön-Türkler gibi Mayalar da yesim tasina özel bir önem vermislerdir


Din

Tütün içen Maya samaniDin, Mayalar’da yasamin çesitli alanlarinda kendini hissettiren bir etken olmustur; tarimsal törenlerden ve halk törenlerinden sanat ve kültüre dek etkisini hissettirmistir. Din adamlarinin, Maya uygarligini elinde tutan ideolojiyle, siyasi denetimle yakindan iliskili olduklari ve ayni zama



...........................................................................İmza...................................................................................................

-
23.10.2008 00:50:25
                      
smile
[Forum Görevlisi]


Yas : 7.SINIFF
MSN : Yazmamis
Mesaj sayisi : 510
tessekürlerr

...........................................................................İmza...................................................................................................
Dua edinde Uluslar Arasi Matematik Olimpiyatlarini Kazanayim..
17.12.2011 11:29:02
   
arvil
[Üye]


Yas : 7.SINIFF
MSN : Yazmamis
Mesaj sayisi : 436
tesekkürler hocamm=D

...........................................................................İmza...................................................................................................
xd
21.01.2012 10:56:24
   
Sayfalar »» [1]

Foruma Açilan Son 5 Konu
Açan
Forum Istatistikleri
Onay Bekleyen Konu
Onay Bekleyen Konu
merhaba arkadaslar..
Site'ye daha çok aktivite gelmeli..
bIRAZ BILGILENELIM..
vizyon
kutsalkedi
ayca
hjklm
xxxxxw
 Toplam Kategori Sayısı: 12  
 Toplam Forum Sayısı: 51 
 Toplam Konu Adedi: 621 
 Toplam Cevaplanan Forum Sayısı: 960 

 Online Üyeler:   Online üye yok..