HATİCE  SULTAN  YALISI

     Günümüze kadar gelebilen tek prenses yalısıdır. Sultan 2. Abdülhamid Han tarafından, 5. Murat’ın 31 yaşında gelin olan en büyük kızı Hatice Sultan’a düğün hediyesi olarak verilmişti. “Saraydan Sürgüne” adlı kitabın yazarı Kenize Murat’ın annesi Selma Hanım Sultan, Hatice Sultan’ın kızıdır. Hanedânın yurtdışına sürülmesinden sonra bir süre yetimhâne ve ilkokul olarak da kullanılan yalı 1972 yılından beri Yüzme İhtisas Kulübü’ne aittir.

     Hatice Sultan, 1870 de Sultan 5 Murat’ın 3. Kadınefendisi Şâyân Kadınefendi’den doğdu. Daha dünyaya gelmeden, talihsizlikler yakasına iliştirilmişti. Zira Padişahtan gizlenmek için çatı katı odasında dünyaya gelmişti Hatice Sultan.

     İyi bir eğitim alan Hatice Sultan, edebiyat ve mûsikiye yatkındı. Oldukça iyi piyano çalıyor, besteler yapıyordu. Bütün kardeşlerinden daha güzel olmasının yanında sempatik ve sıcakkanlı fakat gururlu ve hırslı bir kişiliğe de sahipti aynı zamanda. Her şeyiyle tam bir padişah kızı ve asil bir prensesti Hatice Sultan.

MURÂD-I NÂMURÂD (TÂLİHSİZ MURAT)

     31 yaşına geldiği halde evlenememişti. Bunca güzelliğine, sempatisine ve aldığı eğitime rağmen evlenememesinin sebebi olarak da Yıldız Sarayı’nda oturan amcası 2. Abdülhamid Hân’ı görüyordu. Zira her şeyden kuşkulanan ve bu yüzden mahlû padişah 5. Murat ile kimseyi görüştürmeyen, ve oldukça güçlü bir hafiye teşkilâtına sahip olan bir padişahın, tahtının rakibi sayılan 5. Murat henüz hayattaydı ve ittihatçılar tarafından bir şekilde yeniden tahta çıkartılmak isteniyordu. Bu yüzden kimse Sultan’ın rakîbi olan 5. Murat’a yaklaşamıyor, kızlarına tâlip olmaya cesâret edemiyordu. Zaten Sultan Abdülhamid’in, muhâfızları ve hafiyeleri sayesinde, Çırağan’ın etrafında kuş uçsa haberi oluyordu. 

HAREM AĞASI DA OLSA EVLENİRİM

     Böyle beklemekle bir yere varılamayacağını anlayan Hatice Sultan, amcası Sultan Hamid’e bir mektup yazdı. Mektubunda, bir köşede unutuldukları için padişaha sitem ediyor ve “Sarayın harem ağalarından birisi de olsa evlenmeye razıyım. Zira artık evlenme çağımın geçmekte olduğuna inanıyorum” diyordu.

     Sultan Hamid de kızlarına yaptığı çeyizin aynısından Hatice Sultan ve kardeşi Fehime Sultan’a da yaptı. Ve Hatice Sultan’ı, mektep görmemiş, alaydan yetişme, Vâsıf Bey isimli bir şahısla (paşalık vererek) evlendirdi. Düğün Ortaköy’de yapıldı. Kardeşi Fehime Sultanı da Mülkiye mezunu Galip Bey ile evlendirdi. Gâlip Bey’e de vezirlik pâyesi verildi ve Devlet Şûrâsı Üyesi olarak atandı.

SARAYDAN SÜRGÜNE

     Hânedânın yurt dışına sürgün edilmesinde de Hatice Sultan’ın talihine Beyrut düştü. Nihâyet 1938 senesinde Beyrut’ta açlık, yokluk ve perişanlıkla vefât etti. Şu an Paris’te yaşayan torunu Kenize Murat, annesi Selmâ Hanım Sultan ve Büyük Annesi Hatice Sultan’ın bu çok renkli ve çileli hayatlarını “Saray’dan Sürgüne” adlı hâtırâtında bütün ayrıntılarıyla anlatmıştı.

Mahmut Sami Şimşek

   17.07.2009