Ana Sayfa Haberler Yazılar Videolar Ödevler Oyunlar Dosya Resim Yarışma Forum
 
 » Menü
TARIH
    Inkilap Tarihi
    Atatürkçülük
    Tarih Öncesi ve ilkçag Tar.
    Islam Tarihi
    Genel Tarih Konulari
    Osmanli Tarihi
    Tarihte Kullanilan Takvimler
    Tarih Sözlügü

COGRAFYA
    Cografya Konulari
    Fiziki Cografya
    Beseri ve Ekonomik Cogr.
    Türkiye Cografyasi
    Ülkeler Cografyasi
    Matematik Cografya
    Siyasi Cografya
    Jeoloji
    Ünlü Cografyacilar
    Harita Bilgisi
    Cografi Uygulamalar
    Ülkeleri Canli Seyredin
    Cografya Siteleri
    Illerimizin Fotograflari
    Illerimizin Videolari
    Dünya Haritasi
    Turizm Rehberi

FELSEFE GRUBU
    Felsefe
    Sosyoloji
    Egitim Siteleri
    Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantik Terimler Sözlügü


» Gezelim-Görelim

» Eğlence Bölümü

» Ödev Arşivi
Tüm derslere ait
geniş ödev arşivi

» Istatistikler
Üyeler
Son Üye : serkay
Bugün : 0
Dün : 0
Toplam Üye : 7563
Online Üyeler
 Online üye yok..
Sitede Aktif
Üye : 0
Ziyaretçi : 0
Toplam :
Site Sayaci
Iletisim
E-Mail : info@sosyalokulu.com
Online   Kişi

» İçerik İstatistikleri
 Toplam Dosya Sayısı : 235
 Toplam Makale Sayısı : 284
 Toplam Ödev Sayısı : 64
 Toplam Video Sayısı : 238
 Toplam Oyun Sayısı : 449
 Toplam Resim Sayısı : 149
 Toplam Haber Sayısı : 561

Taksim Anitinda Kimler Yok ki?
» Taksim Anitinda Kimler Yok ki?

 

TAKSIM ANITINDA KIMLER YOK KI?

     Cumhuriyetin ilk yillarindan beri Taksim’in simgesi hâline gelmis Cumhuriyet Aniti’nda Atatürk, Inönü ve Fevzi Çakmak’tan baska, 2 Rus generale, Türkiye’nin ilk kadin heykeltirasi Sabiha Ziya Hanim’a âit heykellerin de bulundugunu biliyor muydunuz? Hattâ anittaki heykelleri yapan Italyan Heykeltras Pietro Canonica’yi dahi görebiliyoruz, Atatürk’ün hemen arkasinda.

     TAKSIM ANITINDAKI KADIN KIM?

     Italyan heykeltiras Pietro Kanonika’nin Roma’da Cumhuriyet anitini yapmaya basladigi sene, Findikli’daki Sanayi-i Nefîse Mektebi’nde de, bir yarisma baslatilir. Birinci olan ögrenci tüm masraflari karsilanip Roma’ya gönderilecek ve Kanonika’nin yaninda staj yapma sansina sahip olacaktir. Nihayet yarisma sonuçlanir. Birinci 22 yasindaki Sabiha Ziya isimli ögrenci olur. Kizin bekâr olmasi sebebiyle Roma’ya, bir yabanci heykeltirasin yanina gönderilmesini uygun görmeyip karsi çikanlar olsa da, dönemin Maarif Bakani Mustafa Necati Bey ve Atatürk’ün de müdahaleleriyle Sabiha Ziya Roma’ya yolcu edilir. Bu sebeple Kanonika, yaptigi anita, kadinlarla ilgili devrimi hatirlatan bir sey daha ilâve etmeye karar verir ve anitin 2 tarafina birer kadin yüzü yapar. Anitin, bagimsizligi simgelemek için bayrak açmis askerlerin bulundugu iki tarafinda bulunan bu iki kadin yüzünden biri peçeli, ( Cumhuriyet öncesi kadini simgeler ) digeri peçesizdir ( Cumhuriyet dönemi kadinini simgeler ). Bu iki kadin yüzü de ayni kisiye, Türkiye’nin ilk kadin heykeltirasi Sabiha Ziya Bengütas Hanim’a âittir.

     

     ISTANBUL’DA IKINCI ATATÜRK HEYKELI

     Taksim’deki Cumhuriyet Aniti, Istanbul’un ikinci heykeli olarak Cumhuriyet’in 5. yilinda açilmis, anitin açilisi ise harf devrimi henüz yapilmadigi için Cumhuriyet gazetesinde Osmanlica yer almisti. Istanbul’un cumhûriyet dönemindeki ilk heykeli ise, Topkapi Sarayi’na sirtini dönmüs, Sarayburnu’ndaki bogaza bakan Atatürk heykelidir. Bu da Cumhuriyetin 3. yilinda yapilmisti. Atatürk Sarayburnu’nda yalnizken, Taksim’de halki da arkasina almis... Daha baska kimler var bu anitta, simdi onlardan bahsedecegiz.

     ILK ATATÜRK HEYKELLERI YABANCILARA ÂIT

     1925 yilinda Cumhuriyet Halk Firkasi Istanbul milletvekili Hakki Sinasi Pasa’nin baskanliginda olusturulan bir komisyon vermisti bu anitin siparisini Italyan Heykeltiras Pietro Kanonika’ya. Sarayburnu’na yapilan ilk Atatürk heykeli ise, Istanbul belediye baskani Emin Erkul tarafindan Macar heykeltiras Cripel’e siparis edilmisti.
    
     O yillarda Taksim Meydani diye bir yer yoktu. Taksim Kislasi 1922 de kapanmis, fakat avlusunu bir Maltali kiralayip stadyum haline getirmisti.

     Kanonika’ya, Taksim Anitiyla birlikte iki anit siparisi daha verilmisti: Ankara’daki, biri Zafer Alani’na, digeri Etnografya Müzesi’nin önüne dikilmek üzere iki tunçtan Atatürk heykeli… Ne de olsa Ankara baskent. Önce oradaki heykeller tamamlaniyor. Sonradan Izmir Cumhuriyet Meydani’ndaki at üstünde Atatürk heykelini de yine Kanonika yapmistir.

     

     ANITTAKI RUS GENERALLER VE KANONIKA

     Cumhuriyet Anitini 2,5 yilda hazirlayan Kanonika, 4 yüzlü anitin 2 yüzüne fazlaca figür yerlestirmis. O kadar ki bu figürler arasinda 2 Rus general de var. 11 metrelik anit, 2 taç kapi seklinde yapilmis. Bu iki kemerli kapidan birinde savas, digerinde zafer islenmis. Birinci kapidan baktiginizda Kurtulus savasini görüyorsunuz. Basinda kalpagiyla Baskomutan Mustafa Kemal Pasa, topçu ve süvari askerlerden baska, kucaginda çocuguyla bir kadin heykeli, tüm Türk halki cephede vatani kurtarmak için mücadele içinde. Ikinci kapidan baktiginizda ise savasin sonunda kazanilan zaferi görüyorsunuz. Artik Cumhuriyet kurulmus. Sivil kiyafetiyle Cumhurbaskani Atatürk, saginda basbakan Inönü, solunda Genelkurmaybaskani Fevzi Çakmak, arkalarinda Türk halki ve Kanonika’nin kendi heykeli. Birçok ressam ve heykeltiras gibi Kanonika da imkân bulunca kendisini de sikistirivermis heykellerin bir kösesine. Inönü’nün tam arkasinda, garip sapkali heykel, Kanonika’nin bizzat kendisidir.

     Peki, bunca simanin arasinda Bolsevik devriminin iki önemli Rus generaline ait heykellerin de yer aldigini, hem de Atatürk, Inönü ve Fevzi çakmak’in hemen arkasinda bulunduklarini kaç kisi biliyordur acaba?

     Frunze ve Vorosilov isimli iki Rus generalinin heykeli, Rusya ile aramizin iyi oldugu o günlerde ilave edilmis anita. Zaten Moskova Antlasmasi da bu ikili iliskilerin yogun oldugu 1921 yilinda yapilmisti.

     Kizilordu’nun Teorisyenlerinden Mihail Vasilyeviç Frunze, Kurtulus savasi yillarinda ( 1921 senesinde ) Türkiye’yi karis karis gezmis ve Bolsevik Rusya’nin Türkiye’nin yaninda oldugunu göstermeye çalismis bir Rus generaliydi. Kizilordu komutani Troçki tarafindan Dogu Cephesi Komutanligina getirilmisti. 40 yasinda öldügünde Sovyet devrimci askerî konsey baskaniydi. Taksim Cumhuriyet Aniti’ndaki heykeli, Inönü’nün hemen arkasinda yer aliyor. Diger generale nazaran daha genç, sapkasini gögsünün hizasinda tutan heykel, General Frunze’ye âit.

     Kliment Yefromoviç Vorosilov ise, 2. Dünya savasinda Leningrad savunmasini yaparak, Hitler’in kenti ele geçirmesini önledi. 88 yasinda öldü. Cumhuriyetin 10. Yil kutlamalarinda bulunmus yine Kizilordu’nun önemli bir generaliydi. Taksim Aniti’ndaki heykeli, Atatürk’ün tam arkasinda. Diger Rus generale nazaran daha yasli olan Vorosilov’un heykeli ellerini önünde baglamis vaziyette duruyor.

     1921 de yapilan Moskova Antlasmasi 20 yilligina yapilmis bir antlasma oldugundan 1941 senesine gelindiginde süresi doldu. O yillarda Amerika ile iliskileri iyi olan Türkiye, 2. Dünya savasinda Rusya’nin yaninda yer almadigi için Türk-Rus iliskileri gerildi ve nihayet inceldigi yerden koptu. Taksim Aniti’ndaki iki Rus generali de böylece unutulmus oldu.

       

     PEÇELI VE PEÇESIZ KADIN

      Anitin diger iki yüzünde ise, ellerinde zaferin ve bagimsizligin simgesi bayraklarla birer asker ve kemerli kapinin üstünde 2 kadin maski. Bu kadin masklarinin Sabiha Ziya Hanim’a ait oldugundan bahsetmistik.

     Içinde heykellerin bulundugu kemerli taç kapinin pembe ve yesil taslari Italya’dan alinmis. Anitta, stajyer olarak çalisan Sabiha Ziya (Bengütas) Hanim ve Hadi (Bara) Bey’in de emegi var. Kaidesini Mimar Moncerni’nin hazirladigi anit 140 bin liraya mal olmus.

     Anitin, ellerinde bayrak tutan askerlerin oldugu yan yüzlerinde mermer havuzlar var fakat musluklari yok. Arka tarafta nasil olsa Taksim Maksemi ( suyun taksim edildigi yer ) var diye düsünülmüs ihtimal.

                                                     MAHMUT SAMI SIMSEK
                                                                  8.5.2013



BU YAZIYI PAYLAŞ



 Yazan : admin | Okunma : 9664 |        Yorum ( 1 )             
» YAZIYA YAPILMIŞ YORUMLAR
Kaynak belirtmemişsiniz Mahmut Sami bey
Yazan : hissizbiri | 11/19/2016 11:39:03 PM



Yorum ekleyin..(Sadece üyeler)
Yorum :